Yaklaşık 4000 yıllık geçmişe sahip olan Mangala, Türk zekâ kültürünün en önemli oyunlarından biri olarak kabul ediliyor. Tarihi kaynaklara göre geçmişte Köçürme adıyla oynanan bu oyun, uzun yıllar unutulmaya terk edilse de son dönemde Türkiye’de yeniden ilgi görmeye başladı.
Kaşgarlı Mahmut’un Divan-ı Lügat’it Türk adlı eserinde bahsettiği Köçürme Oyunu, kökeni Orta Asya’ya uzanan saf bir Türk zekâ oyunu olarak biliniyor. “Göçürme, aktarma, yer değiştirme” anlamlarını taşıyan Köçürme kelimesi, oyunun stratejik yapısını da yansıtıyor.
Araştırmalar, Mangala’nın Sakalar, Hunlar ve Göktürkler dönemlerinde yaygın olarak oynandığını ortaya koyuyor. Oyuna ait yaklaşık 4000 yıllık bir taşın Kazakistan’ın Dastarbaşı bölgesinde bulunması, Mangala’nın tarihsel derinliğini gözler önüne seriyor.
Türklerden Araplara Mangala adıyla geçen oyun, zamanla farklı coğrafyalara yayılarak Mankala ve Mancala isimleriyle dünya genelinde tanınır hale geldi. Günümüzde birçok ülkede farklı kurallarla oynanan Mangala, Türk kültür mirasının evrensel bir değeri olarak öne çıkıyor.
Uzmanlar, Mangala’nın yalnızca bir oyun değil; strateji, sabır ve matematiksel düşünme becerilerini geliştiren önemli bir kültürel miras olduğunu vurguluyor.
