Antalya’da endemik ve nesli tehlike altındaki bitkilere yönelik bilinçsiz müdahalelerin bedeli ağır oluyor. Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gökhan Deniz, koruma altındaki bir bitkinin iyi niyetle dahi koparılmasının 699 bin 245 TL, doğal yaşam alanının tahrip edilmesinin ise 3 milyon 496 bin 768 TL idari para cezasıyla sonuçlanabileceğini açıkladı.
Prof. Dr. Deniz, özellikle doğada bitki veya hayvan toplayan kişilerin görülmesi halinde vatandaşların durumu kolluk kuvvetlerine bildirmesi gerektiğini vurgulayarak, “Bilimsel araştırma yapan akademisyenler bile bakanlık izni olmadan doğadan tek bir örnek alamaz. Bu konuda toplumun her kesiminin duyarlı olması şart” dedi.
“Türkiye açık hava müzesi”
Türkiye’nin floristik açıdan dünyanın en zengin ülkelerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Deniz, bu zenginliğin korunmasının yalnızca bilim insanlarının değil, tüm toplumun ortak sorumluluğu olduğuna dikkat çekti. Deniz, “Bir yandan bu eşsiz zenginlikle övünürken, diğer yandan gelecek nesilleri riske atacak ihmallerde bulunamayız” ifadelerini kullandı.
Biyokaçakçılık tehdidi büyüyor
Türkiye’de yaklaşık 10 bin bitki türü bulunduğunu ve bunların 3 bine yakınının endemik olduğunu aktaran Deniz, bazı türlerin yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarıldığını söyledi. “Doğada yalnızca birkaç yüz bireyini gördüğümüz bir türün, aynı yıl Avrupa’daki bir internet sitesinde satıldığını görmek son derece üzücü” diyen Deniz, biyokaçakçılığın ciddi bir tehdit olduğunun altını çizdi.
Kritik bilgiler gizli tutuluyor
Koruma altındaki türlerin koordinat bilgilerinin büyük bir titizlikle saklandığını belirten Prof. Dr. Deniz, bu bilgilerin biyokaçakçılık riski nedeniyle yalnızca yetkili kamu kurumlarıyla paylaşıldığını söyledi. Yurt dışından gelen taleplerin bu nedenle reddedildiğini ifade etti.
“Balkonda yaşatamazsınız”
Kum zambağı, orkide ve salep gibi endemik türlerin doğadan alınıp balkon veya bahçeye taşınmasının bitkinin ölümüne yol açtığını vurgulayan Deniz, “Bu bitkiler binlerce yıldır bulundukları bölgenin iklimine ve toprağına uyum sağlayarak yaşamını sürdürüyor. İyi niyetle bile olsa yerinden koparılması sonucu değiştirmez” dedi.
Cezalar caydırıcı nitelikte
Mevzuata göre 2026 yılı itibarıyla nesli tehlike altındaki bitki veya hayvanlara zarar verenlere 699 bin 245 TL, habitatın tahrip edilmesi, izinsiz faaliyet veya yapılaşma durumunda ise 3 milyon 496 bin 768 TL’ye kadar idari para cezası uygulandığını hatırlatan Prof. Dr. Deniz, “İyi niyet cezayı ortadan kaldırmaz. Doğaya zarar vermeden, doku kültürü gibi yöntemlerle üretim yapılabilir ancak biyokaçakçılığa kesinlikle müsamaha yok” diye konuştu.
