Anadolu’da bazı sözler vardır; sadece bir cümle değildir, bir hayat felsefesidir. “Ya bu deveyi güdeceğiz ya bu diyardan gideceğiz” işte tam da böyle bir sözdür.
Bugün bu sözü, deve güreşi sezonunun bitip bitmemesi üzerinden değil; bir kültürün, bir geleneğin ve bir sabrın sınanması üzerinden okumak gerekiyor.
Deve Güreşi Sezonu Bitti, Peki Ya Ruhumuz?
Her yıl kış aylarında Ege’den Akdeniz’e uzanan coğrafyada meydanlar dolar, davullar çalar, Yörük çadırları kurulur, dostluklar pekişirdi. Deve güreşi sadece bir spor ya da gösteri değildi; bir buluşmaydı, bir hafızaydı, bir kimlikti.
Ancak bu yıl şap hastalığı nedeniyle birçok organizasyon ya yapılmadı ya da iptal edildi. Meydanlar sessiz kaldı. Çadırların yerini rüzgâr aldı.
Ve en önemlisi; yıllardır devesine gözü gibi bakan insanların yüreği burkuldu.
Deve Beslemek Külfetli Bir İş
Dışarıdan bakıldığında sadece bir hayvan gibi görülebilir.
Ama deve; yemidir, bakımıdır, veterineridir, nakliyesidir, barınağıdır…
Hepsi ayrı bir masraf, ayrı bir emek.
Bir deve sahibi için bu iş ticaretten öte bir sevdadır.
Kazanç çoğu zaman ikinci plandadır. Asıl mesele, geleneği yaşatmaktır.
Fakat organizasyonların iptal edilmesi, gelir kapısının kapanması anlamına da geliyor.
Aylarca hazırlanan develer güreşemiyor, sahipleri sadece masrafı sırtlanıyor.
Geleneksel Yörük Kültürü Sadece Bir Etkinlik Değildir
Deve güreşleri; Yörük kültürünün yaşayan sahnesidir.
Orada türküler vardır, orada dostluk vardır, orada imece vardır.
Orada dededen toruna aktarılan bir hafıza vardır.
Bugün bir sezonun iptali belki geçici bir durumdur.
Ama her iptal, kültürel bağın biraz daha zayıflaması riskini taşır.
Mesele Deve Değil, İrade Meselesi
“Ya bu deveyi güdeceğiz ya bu diyardan gideceğiz” sözü tam da burada anlam kazanıyor.
Bu söz;
Zorluk karşısında vazgeçmemeyi,
Yük ağır olsa da omuzlamayı,
Kültürüne sahip çıkmayı anlatır.
Evet, deve beslemek külfetli.
Evet, hastalıklar var.
Evet, ekonomik şartlar ağır.
Ama bu kültürü yaşatmak isteyenler için mesele sadece maliyet değildir; bir duruş meselesidir.
Son Söz
Belki bu sezon sessiz geçti.
Belki meydanlar dolmadı.
Ama Yörük ruhu kolay sönmez.
Bu topraklarda deve güreşleri sadece bir organizasyon değil, bir kimliktir.
Ve kimlik, zor zamanlarda daha çok sahip çıkılması gereken bir değerdir.
Ya bu geleneği yaşatacağız…
Ya da sessizce seyirci kalacağız.
Karar bizim.
